Jak schłodzić psa: 9 sposobów, które naprawdę działają

Marta Kowalczyk · Redaktorka, dobrostan zwierząt i akcesoria dla zwierząt

Marta mieszka z labradorem i dwoma kotami pod Wrocławiem, w jednym z najcieplejszych zakątków Polski latem. Od kilku sezonów sprawdza w praktyce, co naprawdę pomaga zwierzętom w upały, a co tylko tak wygląda.

1. Chłodna powierzchnia do leżenia

Zobacz, gdzie Twój pies kładzie się sam latem: płytki w korytarzu, łazienka, schody do piwnicy. Nie szuka zimna, szuka powierzchni, która pochłonie jego ciepło — bo oddaje je dolną częścią ciała, tam gdzie sierść jest rzadka.

Dokładnie to robi mata chłodząca, w miejscu, które wybierasz Ty, i można ją zabrać do samochodu albo na wakacje. Fizykę wyjaśniamy na stronie jak działa mata chłodząca, razem z pomiarem: 31,7 °C na gołej podłodze wobec 25,8 °C na macie.

To też punkt, na który możesz wpłynąć przez największą liczbę godzin: pies śpi od dwunastu do szesnastu godzin na dobę, a każda godzina na powierzchni pochłaniającej ciepło to godzina mniej pracy dla jego układu chłodzenia.

Kiedy czytasz «10-15 stopni poniżej temperatury otoczenia», czytasz obietnicę, która wymagałaby źródła energii: mata żadnego nie ma. Stopnie, które podajemy, są zmierzone, z wartością wyjściową obok.

2. Cień, który jest tam jeszcze w południe

Miejsce, które rano jest w cieniu, po południu może być w pełnym słońcu. Jeśli Twój pies przebywa na zewnątrz, sprawdź ten punkt raz około południa. Przestawny parasol albo siatka cieniująca rozwiązują problem minimalnym kosztem — a mata idzie właśnie tam, a nie w słońce.

3. Powietrze w ruchu

Wentylator, który porusza powietrzem w pomieszczeniu, pomaga bardziej niż taki skierowany prosto na psa. U psa efekt bierze się przede wszystkim z parowania podczas dyszenia, a ono działa lepiej, gdy wilgotne powietrze jest odprowadzane. Wietrzenie wczesnym rankiem, a potem zasłonięcie okien to rutyna, która utrzymuje niską temperaturę w mieszkaniu.

4. Woda w kilku miejscach, i nie lodowata

Dwie, trzy miski, także na zewnątrz i w samochodzie. Woda o temperaturze pokojowej albo lekko chłodna jest pita chętniej niż lodowata. Na dłuższe wyjścia — składana miska w plecaku.

5. Spacery o właściwej porze

Przed siódmą rano i po ósmej wieczorem, w południe tylko to, co konieczne. Pies, który w południe idzie godzinę przy 32 stopniach, sam wytwarza ciepło ruchem — a ono dokłada się do tego z zewnątrz.

Sprawdź podłoże wierzchem dłoni, pięć sekund. Przy 30 stopniach powietrza asfalt może przekroczyć 50 i oddaje ciepło do późnego wieczora. Trawa, ubita ziemia i zacienione drogi latem nie są tylko przyjemniejsze: są wyraźnie chłodniejsze.

6. Mokry ręcznik, ale we właściwy sposób

Wilgotny ręcznik pod psem albo położony luźno na grzbiecie i karku pomaga. Owijanie w niego nie: izoluje, a ciepło zostaje pod spodem. Zmień ręcznik, gdy tylko się nagrzeje, bo z chłodzenia zrobi się koc.

7. Pielęgnować sierść zamiast strzyc

Martwy podszerstek działa jak warstwa izolacyjna, więc latem dokładne wyczesanie daje bardzo dużo. Strzyżenie natomiast, u ras z podwójną sierścią jak owczarek niemiecki, husky czy owczarek australijski, zwykle przynosi odwrotny skutek: okrywa chroni także przed ciepłem z zewnątrz i przed poparzeniem. Przerzedzać zamiast skracać, a w razie wątpliwości porozmawiać z groomerem.

8. Płytki basenik, jeśli Twój pies do niego wchodzi

Dotyczy tylko psów, które chętnie wchodzą do wody, i jest przywiązany do jednego punktu w ogrodzie: pokrywa minuty, w których pies w nim siedzi, i tyle. Woda nie może być lodowata, a potem wytrzyj psa albo pozwól mu wyschnąć na powietrzu, żeby pod mokrą sierścią nie gromadziło się ciepło.

Zmuszanie nie ma sensu: pies, który unika wody, ma swoje powody, a stres wytwarza dodatkowe ciepło. Na wszystkie pozostałe godziny i tak potrzebne jest chłodne miejsce do leżenia.

9. Połączyć chłód z zajęciem

Mrożone przysmaki, zabawka do napełniania włożona do zamrażarki, zimna mokra karma do wylizania: chłodzą trochę od środka i zajmują psa w dni, w które długi spacer odpada. Bez przesady: bardzo zimne jedzenie w dużych ilościach może obciążyć żołądek.

Kostki lodu dla psa: co jest mitem, a co nie

Pytanie wraca co lato, bo dwie zupełnie różne rzeczy noszą tu to samo słowo. Pies, który rozgryza kostkę lodu, i pies, którego polewasz lodowatą wodą, to nie jest ten sam przypadek. Kostka działa od środka, przez pysk: to zwykłe orzeźwienie, jak mrożony przysmak z punktu dziewiątego. Lodowata woda działa na skórę, a tam skutek jest odwrotny do zamierzonego — silne zimno obkurcza naczynia krwionośne pod skórą, więc ucieka mniej ciepła, choć w dotyku wydaje się inaczej. Dlatego «lodowata woda albo lód» stoi wśród błędów w artykule udar cieplny u psa: tamten punkt mówi o schładzaniu z zewnątrz przy podejrzeniu udaru, a nie o kostce, którą pies chrupie w upalne popołudnie.

Zostaje jedno realne ryzyko, i nie jest nim zimno: zadławienie. Kostka ma być taka, którą Twój pies rozgryza, a nie taka, którą próbuje połknąć w całości — przy małym psie i dużej bryle lodu to właśnie ten drugi przypadek. Znak jest łatwy do odczytania: chrupie dalej, czy od razu przełyka? Dlatego przy pierwszej kostce zostajesz obok, zamiast zostawiać psa samego z lodem. RSPCA wymienia zresztą zdanie «lód jest niebezpieczny» wprost na swojej liście mitów o upale.

W misce obowiązuje ta sama logika, tylko po stronie smaku. Kilka kostek, żeby schłodzić wodę stojącą w słońcu, nie szkodzi; miska pełna lodu to co innego, bo woda robi się lodowata, a takiej pies pije mniej — o tym jest punkt czwarty. U kota odradzamy kostki w misce z jeszcze innego powodu: koty bardzo zimnej wody często po prostu nie piją, a chodziło o to, żeby piły więcej. To kwestia apetytu na wodę, nie bezpieczeństwa — i dlatego odpowiedź dla psa brzmi inaczej niż dla kota.

Kostka pokrywa moment, w którym pies ją chrupie. Godziny, w których leży, pokrywa powierzchnia zabierająca mu ciepło od spodu: mata chłodząca kładzie taką powierzchnię tam, gdzie wybierzesz.

I rzecz, o której nigdy się nie dyskutuje

Co robić, jeśli mimo wszystko do tego dojdzie, opisujemy w artykule udar cieplny u psa. U kotów wiele rzeczy działa inaczej — piszemy o tym na stronie kot i upał: objawy.

Ten tekst nie zastępuje opinii lekarza weterynarii.